Almanya’da Düzenlenen Vekâletname Türkiye’de Nasıl Kullanılır? Konsolosluk, Alman Noteri, Apostil ve Tercüme

Türkiye’nin Almanya’daki konsolosluklarında yapılan noterlik işlemleri Türk noterlik mevzuatına dayanır. Konsolosluğun usulüne uygun düzenlediği vekâletname, Türkiye’de kullanılırken ayrıca Alman apostiline veya belgenin resmiyetini doğrulatmak için ikinci bir noter tasdikine ihtiyaç duymaz. Türkçe hazırlanan metin için yeniden Türkçe tercüme de gerekmez. Bununla birlikte belgede bulunmayan bir satış veya başka özel işlem yetkisi, belgenin konsolosluktan alınmış olmasıyla kazanılmaz. TKGM’nin yurt dışında düzenlenen vekâletnamelere ilişkin kılavuzu.

Başvuruda kimlik, vekil bilgileri ve işlemin niteliğine göre fotoğraf veya taşınmaz bilgileri istenebilir. Kabul edilen kimlik belgesi vatandaşlık durumuna ve işlem türüne göre kontrol edilmelidir; her başvuruda aynı belge listesinin geçerli olduğu düşünülmemelidir. Vekâlet verenin şahsen başvurması, Türkçe bilmemesi hâlinde uygun tercümanla işlemin yapılması gündeme gelir. Randevu öncesinde yapılacak işin açıkça belirlenmesi, yanlış türde vekâletname hazırlanmasını önler.

Alman noterinde düzenlenen vekâletname de gerekli şartları taşıdığında Türkiye’de kullanılabilir. Burada Alman noterin yalnız imzayı onaylaması ile işlemi düzenleme biçiminde yapması arasında fark vardır. Hangisinin yeterli olacağı, Türkiye’deki işlemin gerektirdiği şekle bağlıdır.

Özellikle tapuda kullanılacak vekâletnamede, Alman noterinden “Vollmacht in beurkundeter Form” istenmesi, yani işlemin düzenleme biçiminde yapılması gerekir. Yalnız imza aidiyetini doğrulayan onay bunun yerine geçmez. Bu tapu şartı, bütün banka başvuruları veya tüm dava vekâletnameleri için değişmez bir kural olarak aktarılamaz. Hannover Başkonsolosluğu’nun açıklaması.

Türkiye ve Almanya, Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraftır. Alman noter belgesinin Türkiye’de kullanılmasında, uygulanabilir bir muafiyet yoksa, yetkili Alman makamından apostil alınır. Yetkili makam belgeye ve eyalete göre belirlenir. Apostil, belgedeki resmî imzanın gerçekliğini, imzalayanın sıfatını ve gerektiğinde mühür veya damgayı doğrular. Vekilin satış yapmaya yetkili olduğunu, metnin Türk hukukuna uygunluğunu veya işlemin mutlaka tamamlanacağını onaylamaz.

Usulüne uygun apostilli Alman noter belgesinin resmiyetini ayrıca Türk konsolosluğunda tekrar tasdik ettirmek gerekmez. Ancak Türkçe tercümenin onayı ayrı bir konudur. Bu nedenle “apostil varsa hiçbir başka onay gerekmez” ifadesi de yanıltıcıdır. Lahey Apostil Sözleşmesi, m. 1-5.

Türkçe tercümenin nasıl sunulacağı, işlemin tabi olduğu kurallara göre belirlenir. Alman noter belgelerinde yaygın yol, apostilli belge ve ilgili eklerinin Türkiye’de yeminli tercümana çevrilmesi ve tercümenin noter tarafından onaylanmasıdır. Çeviride yetkiler, sınırlamalar, kimlik bilgileri ve belgeye ait onaylar eksiksiz karşılanmalıdır. Çevirinin yalnız vekâletnamenin ilk sayfasını kapsaması, diğer sayfalardaki sınırlamaların görülmesini engelleyebilir.

Almanya’da, Türk dış temsilciliğine kayıtlı yeminli tercümanın yaptığı çevirinin konsoloslukça usulüne uygun onaylanması da mümkündür. TKGM kılavuzu, bu şartları taşıyan tercüme için Türkiye’de yeniden noter onaylı çeviri aranmayacağını belirtir. Buna karşılık herhangi bir tercümanın metnine yalnız imza tasdiki yapılmış olması aynı sonucu doğurmaz.

Tapu bakımından ayrıca önemli bir ayrıntı vardır: Alman noter belgesinde Almanca yanında Türkçe metin bulunması, onaylı Türkçe tercüme ihtiyacını kendiliğinden kaldırmaz. Dolayısıyla iki dilli bir örneğin kullanılması, tercüme ve tasdik aşamalarının tamamlandığı anlamına gelmez. TKGM kılavuzu, bölüm 2 ve 7.2.

Belgenin başlığında “genel vekâletname” yazması tek başına kapsamını belirlemez. Genel bir vekâletnamenin içinde gerekli özel yetkiler bulunabilir; dar kapsamlı bir belgede ise amaçlanan işlemin bir bölümü eksik bırakılmış olabilir. Türk Borçlar Kanunu’nun 504. maddesi, taşınmaz devri veya taşınmazın bir hakla sınırlandırılması, bağışlama ve kefalet gibi işlemlerde özel yetki arar. “Bütün işlerimi takip etmeye” benzeri bir ifade bu gerekliliği kendiliğinden karşılamaz. Türk Borçlar Kanunu, m. 504.

Tapu ve taşınmaz işlemlerinde yetkiyle birlikte şekil de önemlidir. Düzenleme biçimi ve fotoğraf şartları ile yabancı belgenin dili, kimlik dayanağı ve onayları kontrol edilir. Satış, bağış veya ipotek kurulması hangi işlem yapılacaksa ona uygun yazılmalıdır. Belirli bir taşınmazla sınırlama isteniyorsa tapu bilgilerinin doğru aktarılması gerekir. Bunlar, tapu müdürlüğünün keyfî olarak istediği ayrıntılar değil; mevzuat ve TKGM düzenlemeleri çerçevesinde değerlendirilen hususlardır.

Miras işlemlerinde mirasçılık belgesi alınması, miras kalan hesabın tahsili ve taşınmazın satışı ayrı işlemlerdir. Mirasçıyı temsil yetkisi, mirasçılık belgesinin veya diğer mirasçıların gerekli katılımının yerine geçmez. Bankada ise hesap bilgisi istemekle para çekmek, havale yapmak veya hesabı kapatmak farklı yetki kapsamlarıdır. Bankanın belirli hesap veya işlem bilgisini istemesi, bütün vekâletnameler için aynı kanuni özel yetki şartının bulunduğu anlamına gelmez. Talebin mevzuattan mı yoksa kurumun işlem usulünden mi kaynaklandığı ayrılmalıdır.

Şirket kuruluşu ve ticaret sicili işlemlerinde kuruluş belgelerini imzalama, tescil başvurusu veya vergi işlemlerini yürütme yetkileri yapılan işe göre belirlenir. Şirket adına vekâlet veriliyorsa imzalayan kişinin şirketi temsile yetkili olduğunu gösteren belgeler ve gerektiğinde şirket kararları da gerekir. Bir kişinin kendi adına verdiği vekâletnameyle şirket adına işlem yapılamaz. Invest in Türkiye resmî şirket kuruluşu rehberi.

Dava takibinde HMK, noter tarafından onaylanan veya düzenlenen vekâletnamenin ibrazını düzenler. Sulh, davadan feragat ve davayı kabul gibi işlemler ayrıca açık yetki gerektirir. Mahkeme önünde mesleki temsil, Türkiye’de avukatlık yapmaya yetkili avukat tarafından yürütülür; sıradan bir işlem vekâleti bu yetkiyi kazandırmaz. HMK, m. 74 ve 76.

Uygun vekâletnameyle tapu intikali ve satış, miras başvuruları, yetki kapsamındaki banka ve şirket işlemleri ile avukat aracılığıyla dava takibi çoğu durumda Türkiye’ye gelmeden yürütülebilir. İşlemin diğer belgeleri ve koşulları yine tamamlanmalıdır; kişisel katılım gerektiren aşamalar ayrıca değerlendirilir.

Eksik satış yetkisi, hatalı kimlik numarası, tapu işleminde gerekli fotoğrafın bulunmaması veya tercümenin yetki kapsamını yanlış aktarması işlemi durdurabilir. Belgenin aslı, onaylı örneği ya da kabul edilen elektronik biçimiyle nasıl sunulacağı da önceden belirlenmelidir; taranmış kopya her işlemde yeterli değildir. Eksik yetki tercümeyle eklenemez. Vekâletnameyi düzenletmeden önce işlem, yetki kapsamı ve kullanılacağı kurum birlikte değerlendirilirse yeniden noter randevusu, apostil ve tercüme yapılması ihtiyacı azaltılabilir.